Jehesa'ỹijo

Mokõi tape oñopytyvõva: peteĩ teórico, mba'éichapa seleção natural omoĩporã redes de interação; ambue, mba'épa oiko ecología ojotopávo ambue arandu ndive. Umi ojeporúva oiko mokõive apytépe.

Jehesa'ỹijo rape

  • 2018 – ko'ág̃a
    Estructura ha dinámica redes ecológica ha socioecológica Teoría ha ojeporu

    Mba'éichapa interacción especie-kuéra apytépe oñemoĩporã redes-pe, mba'éichapa ko'ã redes ombohovái extinción ha jejopy vai, ha mba'épa estructura ohechauka resiliencia rehegua. Tembiapo oñepyrũ modelo redes adaptativa-gui — oĩháme topología ha dinámica evolutiva ojopyvõ jey — ha oñemoĩve sistema-pe oĩ jopy social ha ecológico ndojehejaséiva.

  • 2024 – ko'ág̃a
    Ecología multicultural Tape arandu indígena ha académica apytépe

    Filosofía ecología rehegua, antropología ha arandu ymaguare oñomongeta. Porandu ndaha'éi mba'éichapa oñemyesakã peteĩ sistema de conocimiento ambue ñe'ẽme, térã oñemoĩ ojoja peteĩ mba'e teépe — katu mba'épa peteĩteĩ ohechauka ha mba'épa oheja hendaguio. Oñondive Marina Hirota, Carolina Levis, João Paulo Lima Barreto ha Silvio Sanches Barreto ndive.

Proyecto ojejapóva

  • 2023 – 2027
    LMI IDEAL Artificial Intelligence, Data Analytics and Earth Observation applied to Sustainability

    Laboratório Misto Internacional omboaty 11 institución ha 52 mbo'ehára Brasil ha Francia-gua. Ojeporu inteligencia artificial ha ciencia de dados oñemomarandu hag̃ua tekove socioecológica marandu guasu rupi ha oñemoheñói jey hag̃ua modelo tape jehasakue paisagem agroecológica sustentável g̃uarã Nordeste Brasil-pe. Oĩ avei estudio académico ha intercâmbio científico ITAN rupive, ko red omboaju institución ha tetã ojotopáva jejopy vai peteĩcha.

    Omoakãva Brasil-pe: Rafael Raimundo (UFPB). Francia-pe: Laure Berti-Équille (IRD, UMR ESPACE-DEV). Ombojoaju EPUSP, UFRN, GBIF Brasil, INCT ODISSEIA (UnB), INCT OndaCBC (UFPE), CEMAVE/ICMBio, FUNCEME, Université Cadi Ayyad (Marrocos), Université Gaston Berger ha Université Cheikh Anta Diop (Senegal), USTH (Vietnã). · ideal.ufpb.br

  • 2021 – ko'ág̃a
    DATAPB Base ojoajúva, interoperável ha jepea Paraíba mba'e

    Proyecto transdisciplinar oñemongyrupyre FAPESQ-PB rupi, mbohapy tapépe: repositório marandu ambiental, social ha económico oñemyatyrõva principio FAIR ha CARE rupi; proyecto-piloto ojoaju ha ombyaty marandu governança socioecológica participativa g̃uarã; ha mbo'ehára-kuéra oñemoarandu oikóvo tembikuaa producidor sustentabilidade territorial mba'e.

    Omoakãva: Rafael Raimundo. · datapb.ccae.ufpb.br

  • 2019 – ko'ág̃a
    SinBiose — Mba'asy tropical ndojehecháiva Integrating eco-evolutionary and socio-economic network data and models

    Ojeporu redes complejas tape ohesa'ỹijo hag̃ua mba'éichapa ombojoaju degradación ambiental, comunidade ecológica jeikuaave ha vulnerabilidade social omoheñói mba'asy tropical pyahu. Oñemongyru CNPq/MCTIC, jerure SinBiose nº 17/2019.

    Omoakãva: Paulo Sérgio D'Andrea. Aty oĩ Paulo R. Guimarães Jr., Cecilia S. Andreazzi, Carlos Melián ha Darren M. Evans.

  • 2025 – ko'ág̃a
    MIASAGA Methodologies and Innovative Approaches for Sustainable Agroecology and Governance Adaptivity

    Proyecto de mbo'e PSF-SUD (IRD) rembe'ýpe, Laure Berti-Équille ndive.